Funda Tabak
İçindekiler
“Velocity Pivot”, The Economist tarafından yayımlanan “Introducing Velocity Pivot” başlıklı yazıda modern kurumsal jargon kullanımını eleştirmek için kullanılan ironik bir ifade.
Kurumsal dünyada bazı kelimeler vardır ki herkes kullanır ama çoğu zaman kimse tam olarak ne dediğini bilmez. “Agile dönüşüm”, “synergy yaratmak”, “deep dive yapmak”, “scale etmek”, “alignment sağlamak”, “AI-driven strateji” gibi ifadeler artık iş dünyasının otomatik refleksi hâline geldi.
Özellikle teknoloji, danışmanlık, startup ve kurumsal şirket kültüründe bu dil artık yalnızca bir iletişim biçimi değil; aynı zamanda profesyonellik göstergesi gibi görülüyor.
“Velocity Pivot” Ne Anlatıyor?
Bir süredir toplantılarda, şirket sunumlarında ve LinkedIn paylaşımlarında hep benzer cümleleri duyuyorum:
“Agile kalmalıyız.”
“Bir alignment yapalım.”
“Scale edeceğiz.”
“AI-driven bir dönüşüm sürecindeyiz.”
İlk bakışta kulağa oldukça profesyonel geliyor. Herkes çok stratejik düşünüyor gibi görünüyor. Kararlar veri odaklı ilerliyormuş hissi oluşuyor. Ekipler ise sürekli dönüşüm içindeymiş gibi konuşuyor.
Ama bir süre sonra insan aynı soruyu sormaya başlıyor:
Gerçekten ne anlatılıyor?
Yazının içinde, hepimizin bildiği anlamsız doldurma metni “Lorem Ipsum”un yerine; modern kurumsal dünyanın klişe jargonlarından oluşan yeni bir “Kurumsal Lorem Ipsum: Velocity Pivot” yaratılmıştı. Arka arkaya sıralanan ifadelerden bazıları şunlardı:
“Double-digit growth.”
“Transformational volatility.”
“It’s not AI that will take your job, but the person using AI.”
“Headcount reduction.”
“Tough decisions.”
“Rightsizing.”
“Change management.”
“Strategic.”
“Waterfall.”
“Agile.”
“Sprint.”
“Alignment.”
“Transformational growth.”
“Customer obsession.”
“Deep dive.”
“Leverage insights.”
“Velocity pivot.”
“AI-driven transformation.”
“Growth mindset.”
“Operational excellence.”
“Vibe-coding.”
“Value-added.”
“MVP.”
“SVP.”
“FIFA.”
“CRO.”
Yazının ironik tarafı şuydu: Bu ifadelerin çoğu tek başına kulağa profesyonel, vizyoner ve stratejik geliyor. Ancak hepsi arka arkaya sıralandığında anlamını kaybetmeye başlayıp neredeyse otomatik üretilmiş bir kurumsal konuşma simülasyonuna dönüşüyor. Tam da bu yüzden yazı, modern iş dünyasının yeni “Lorem Ipsum” dilini bu kadar iyi eleştiriyordu.
Okurken bir noktada durup düşündüm.
Çünkü bunların büyük kısmını gerçek iş hayatında defalarca duymuştum.
Hatta bazen farkında olmadan biz de kullanıyoruz bu dili.
Kurumsal Jargon Neden Bu Kadar Etkileyici Görünüyor?
Sonra çocukluğumdan bir anı geldi aklıma.
Küçükken bazı oyuncakların kutuları beni inanılmaz heyecanlandırırdı. Kutunun üzerindeki görseller, vaat ettiği dünya, hissettirdiği heyecan… Her şey çok etkileyici görünürdü.
Ama kutu açıldığında bazen içinden çıkan oyuncak o kadar da özel olmazdı.
Aslında bizi etkileyen şey çoğu zaman oyuncağın kendisi değil, etrafında oluşturulan anlatı olurdu.
Kurumsal dünyanın dili de bazen bana bunu hatırlatıyor.
Kelimeler büyüyor.
Sunumlar büyüyor.
Başlıklar büyüyor.
Ama anlatılmak istenen şey bazen oldukça basit kalıyor. Çünkü zamanla insanlar düşünmek yerine kelimeleri tekrar etmeye başlıyor.
Kurumsal Jargon Kullanılan Karmaşık İfadeler Gerçekten Bir Şey Anlatıyor mu?
Bir toplantıya giriyorsunuz mesela.
Birisi “Operasyonel verimlilik odağında ilerleyeceğiz.” diyor.
Bir başkası “Daha çevik bir yapı kuruyoruz.” diyor.
Bir diğeri “AI destekli dönüşüm” anlatıyor.
Hatta bazen cümleler daha da büyüyor:
“Operasyonel verimlilik odağında AI destekli scalable bir dönüşüm kurguluyoruz.”
İlk anda kulağa oldukça etkileyici geliyor. Sanki çok büyük bir strateji konuşuluyormuş hissi oluşuyor.
Ama biri dönüp sadece şu soruyu sorduğunda:
“Tam olarak ne yapacağız?”
ortam bazen sessizleşebiliyor.
Çünkü süslü cümlelerin altında çoğu zaman oldukça basit fikirler yatıyor.
Bence problemin asıl başladığı yer de tam olarak burası.
Bir süre sonra insanlar düşünmek yerine kelimeleri tekrar etmeye başlıyor. Bazı ifadeler şirket kültüründe otomatikleşiyor. Kimse gerçekten “Bu ne anlama geliyor?” diye sormuyor. Hatta bazen soran kişi süreci yavaşlatıyormuş gibi görülüyor.
LinkedIn ve Kurumsal Jargon
Özellikle LinkedIn kültürü bu dili daha da büyüttü. İnsanlar artık sadece iş yapmıyor; yaptıkları işi kurumsal bir gösteri diliyle sunuyor.
“We are disrupting the ecosystem.”
“Driving transformational impact.”
“Leveraging AI-powered synergies.”
Bu tarz cümleler profesyonel görünse de çoğu zaman ölçülebilir bir anlam taşımıyor. Netlikten çok etki yaratmaya çalışıyorlar.
Gerçek Profesyonellik Ne Kadar Net Konuşabildiğinizle İlgili
Oysa iyi işlerin çoğu aslında çok basit sorularla başlıyor:
- Ne problem çözüyoruz?
- Gerçekten ihtiyaç var mı?
- Bunu neden yapıyoruz?
- Başarıyı nasıl ölçeceğiz?
- Kim bundan gerçekten fayda sağlayacak?
Belki de modern iş hayatındaki en büyük risklerden biri şu:
Karmaşık konuşmayı, derin düşünmekle karıştırmak.
Çünkü gerçekten işini bilen insanların büyük kısmı oldukça sade konuşuyor. Problemi net anlatıyorlar. Çözümü açık ifade ediyorlar. Neyin işe yaradığını, neyin yaramadığını doğrudan söylüyorlar.
Ve güçlü ekiplerde insanlar birbirini etkilemeye değil, birbirini anlamaya çalışıyor.
Belki de profesyonelliğin en önemli kısmı tam olarak budur:
Daha süslü cümleler kurmak değil; karmaşık bir şeyi herkesin anlayabileceği kadar net anlatabilmek.
Çünkü bazen bir toplantıdan çıkarken duyabileceğiniz en değerli cümle şudur:
“Tamam, şimdi gerçekten ne yapmamız gerektiğini anladım.”
Bu yazı da ilginizi çekebilir: Bumerang Çalışanlar: Eskiden Çalıştığınız Şirkete Geri Dönmek mi?
Yorum ekle