Ideallyfree

İlginç Bilgiler: Ketçap Nasıl Ortaya Çıktı?

ideallyfreecom-ketcap-nasil-ortaya-cikti-1

Ketçap dediğimiz sosun ilginç bir hikayesi var bu yazımda bunu paylaşmak istedim, keyifli okumalar 🙂

Ketçap dediğimiz sosun ilginç bir hikayesi var bu yazımda bunu paylaşmak istedim. Bir zamanlar yüzünde dondurma külahı şeklinde dövmesi olan bir bilge söyle demiş:

Sosunuz yoksa kaybolursunuz ama sosta da kaybolabilirsiniz.

Tabi o zamanlar bu bilgenin demek istediğini kimse anlamamış taaa ki bugün “Ketçap” olarak bildiğimiz sosun tuhaf hikayesini öğrenene dek…

Eğer bu hikayeyi ilk defa okuyorsanız uyarayım, o zamanlardaki ketçabın domatesle yakından uzaktan bir ilgisi yok. 🙂

Ketçap’ın (Ketchup) İlk Kez Ne Zaman Ortaya Çıktı?

1690’da Çin’de salamura balık, ançüez ve baharatlarla yapılan ve içinde domates bulunmayan sos günümüzdeki Ketçap’ın kökenini oluştururken, ilk adıyla Koe-chiap, Kê-tsiap veya Ke-chiap olarak biliniyordu.

17.yüzyılın sonlarında Avrupalı tüccarlar, denizciler ve askeri kuvvetler, Asya kıtasında yayılmaya devam ediyorlardı. Özellikle Güneydoğu Asya İngilizler’in kontrolündeydi. İşgal bitip de İngilizlerin evlerine dönme vakti geldiğinde Asya kıtasına özgü yiyeceklerin nefis ve tatlı kokusunun eksikliğini hissetmeye başladılar ve şu sıralar “Ketçap” ismini verdiğimiz sos da bunlardan biriydi. Ancak bütün bu denemeleri ellerinde herhangi bir tarif olmadan yaptıkları için ortaya birçok farklı versiyon çıktı.

“Kê-tsiap”tan “Ketçap”a

O dönemde çeşitli baharat karışımları ve balık ile yapılan ketçap Çince bir kelime olan ve balık sosu anlamına gelen “Kê-tsiap” kelimesinden geliyordu. Kê-tsiap koyu renkte, keskin ve günümüzdeki halinden çok farklı bir biçimdeydi ve kesinlikle içinde domatesin emaresine rastlamak mümkün değildi.

Domatesleri içeren ilk bilinen tarif 1812 yılında bitkiler üzerinde uzmanlaşmış James Mease tarafından yayınlandı. Maese’in tarifi domates, elma, çok sayıda baharat, brendi içeriyor ve sirke ya da şeker içermiyordu. Her ne kadar tarifin yayınlanmış olması çok önemli bir gelişme olsa da domatesli tarifin yeterince yayılmasını ve ketçabın domatesle bilinmesini sağlayamadı.

Ketçabın çıkış noktası 19. yüzyılda Mary Randolph (Amerikalı temizlik ve yemek kitabı yazarı) sayesinde oldu. Randolph’ın The Virginia House-Wife (1824)”, kitabında domatesli ketçap tarifi paylaşıldı ve Amerikan aşçılar da bu tarifi kendi usullerince tatlandırdılar böylece tarif çok hızlı bir şekilde herkese yayılmış oldu. Bununla birlikte bu defa da çiğ domates kullanılarak yapılan tarifin sağlıklı olup olmadığı dayanma süresinin çok sınırlı olması tartışılmaya başlandı.

Derken tarihe geçecek bir hamle ile 1905’te ketçabın tarifi tamamen değişerek bugün bildiğimiz haline kadar geçen bir süreçten geçti…

Henry J. Heinz, Almanya’nın Kallstadt kentinden Pittsburgh, Pennsylvania’ya göç eden ebeveynlerin sekiz çocuğundan biriydi.

Heinz, 1869’da konserve turşu üretiyor turşuları içi görünen çam şişelere koyarak kalitesini gösteriyordu.

1869heinz-turşu

Bir gün buzdolabında uzun süre dayanabilecek bir ketçap yapabilseydi çok güzel olacağını düşündü. Henry John Heinz, konserve yerine olgun domatesleri kullanarak ve sirke içeriğini daha önce hiç görülmemiş seviyelere çıkardı. Domates, özel baharat ve nişastadan yapılan yoğun bir sos olan “Catsup” için Çin tarifini uyarlayarak ketçabı icat etti.

Bu tarifle birlikte 1905 yılında Heinz markası 5 milyon şişe ketçap sattı.

Faydalı Bilgiler kategorisinde başka konularda da yazılar bulabilirsiniz.

Funda Tabak

Yorum ekle