Uçak Bileti Ne Zaman Alınmalı? Verilerin Gösterdiği En Ucuz An

İstanbul’dan Amsterdam’a bir uçak bileti aradığınızı düşünün. Fiyatı görüyorsunuz, biraz beklemeye karar verip sayfayı kapatıyorsunuz. Ertesi sabah aynı uçuşa baktığınızda rakam yükselmiş. İlk akla gelen açıklama belli. Site sizi tanıdı ve fiyatı artırdı.

İnternetin şehir efsanelerinden biri tam da burada devreye giriyor. Bu efsaneye inananların önerileri de hazır. Çerezleri silin, gizli sekme açın, salı günü arama yapın, VPN kullanın. Bir süre sonra uçak bileti almaktan çok, arama yapmanın inceliklerini öğrenmeye başlıyorsunuz.

Oysa veriler, hikâyenin pek de böyle olmadığını söylüyor.

Google’ın verileri ne söylüyor?

Google, 5 Ekim 2026’da yayımladığı 2026 tatil seyahatleri analizinde beş yıllık Google Flights verilerini paylaştı.

Buna göre ABD çıkışlı iç hat uçuşlarında en düşük ortalama fiyat kalkıştan yaklaşık 39 gün önce görülüyor. Uluslararası uçuşlarda bu süre 89 güne çıkıyor. Google, 50 ile 133 gün öncesini de görece düşük fiyatlı bir dönem olarak gösteriyor, ancak bu aralıktaki düşüşün önemsiz olduğunu söylüyor ve yurt dışı uçuşlarda mümkün olduğunca erken almayı öneriyor.

Burada önemli bir ayrıntı var. Bu veriler ABD çıkışlı uçuşlara ait ve Türkiye’den kalkan uçuşlar için aynı takvimin geçerli olduğunu söylemek mümkün değil.

Yine de sabah gördüğünüz fiyatın ertesi gün neden değiştiğini anlamak için havayollarının fiyatlama sistemine bakmak gerekiyor.

Havayollarının kara kutusuna giren araştırmacılar

Bu sistem uzun süre dışarıdan bakanlar için bir kara kutu olarak kaldı. Ta ki beş araştırmacı, büyük bir ABD havayolunun kendi verileri üzerinden fiyatların nasıl belirlendiğini inceleyene kadar.

Ali Hortaçsu, Timothy Schwieg, Kevin Williams, Hayden Parsley ve Olivia Natan’ın çalışması The Quarterly Journal of Economics dergisinde yayımlandı. Açık erişimli sürümüne Yale Üniversitesi Cowles Vakfı arşivinden ulaşılabiliyor.

Berkeley’nin araştırmaya ilişkin haberinde Natan, salı günü bilet almak, gizli sekme kullanmak ya da VPN’e bağlanmak gibi yöntemlerin sanıldığı kadar etkili olmadığını anlatıyor.

Gerekçesi basit. Biletler küresel dağıtım sistemleri üzerinden satılıyor. Bu sayede Miami’deki bir seyahat acentesi ile evinden arama yapan bir yolcu aynı uçuş için aynı fiyatı görebiliyor. Yani mesele çoğu zaman sizin kim olduğunuz değil, sistemin o uçuş için hangi fiyatı açtığı.

Araştırmacıların elinde sıradan bir veri seti yoktu. Ağustos 2018 ile Ağustos 2019 arasında kalkan yaklaşık 300 bin uçuş, 470 iç hat rotası ve havayolunun sitesindeki bir milyarı aşkın tıklama vardı. Bu veriler bir şeyi açıkça gösteriyor. Kalkışa kalan son 120 günde fiyatlar %70’ten fazla artıyor ve rezervasyonların en yoğun olduğu son 7 gün, fiyatların da en yüksek olduğu dönem oluyor.

Yolcuların davranışı da en az fiyatlar kadar ilginç. Müşterilerin %82’si yalnızca tek bir kalkış tarihi arıyor, %90’ı da aramasını tek bir günde bitiriyor. Araştırmacıların hesabına göre bu yolcuların %62’si bir hafta önce alışveriş yapsaydı daha düşük bir fiyat ödeyecekti. Beklemekten kazançlı çıkabilecek olanların oranı ise yalnızca %8.

Bir ayrıntı daha var. Rezervasyonlar kalkıştan 7, 14 ve 21 gün önce hafifçe artıyor, üstelik bu sürelere bağlı indirimin hiç olmadığı rotalarda bile. Araştırmacılar bunun, seyahat sitelerinin belli bir tarihten önce alın önerilerinden kaynaklanabileceğini düşünüyor.

Bu bulguların tek bir ABD havayolunun iç hat uçuşlarına ait olduğunu da unutmamak gerekiyor.

Uçak kabinindeki görünmez fiyat rafları

Bir uçağın ekonomi kabinini market rafları gibi düşünün. Hortaçsu ve arkadaşlarının çalışması, havayolunun koltukları tek fiyattan değil, önceden belirlenmiş fiyat basamaklarından sattığını anlatıyor. Bu basamakları havayolunun fiyatlama ekibi belirliyor ve her basamağın fiyatı zaman içinde sabit kalıyor.

Makaledeki örnek uçuşta en ucuzdan en pahalıya 12 basamak var. Kalkış yaklaştıkça en ucuz basamaklar satıştan kalkıyor ve satılabilen en düşük fiyat adım adım yükseliyor. Bu uçuşta en düşük fiyat, kalkışa kadar 8 farklı basamaktan geçiyor.

Dolayısıyla fiyatın yükselmesinin açıklaması, sizi takip eden bir algoritma olmak zorunda değil. Sizden önce bilet alan yolcular ucuz basamağı tüketmiş olabilir.

Gizli sekme gerçekten işe yarıyor mu?

Bu soruyu doğrudan sınayan araştırmalardan biri 2014’te yayımlanan Crying Wolf çalışmasıydı. KU Leuven ve Inria’dan dört araştırmacı, 21 gün boyunca 25 havayolunun sitesini, farklı tarama geçmişlerine sahip 66 sahte kullanıcı profiliyle takip etti. Aynı uçuş aramalarını bu profiller üzerinden tekrarlayarak fiyatların kullanıcı geçmişine göre değişip değişmediğine baktılar.

Sonuç, internette anlatılan senaryoyu doğrulamadı. Araştırmacılar sistematik bir fiyat ayrımcılığına rastlamadı. Bununla birlikte bazı havayollarının fiyatlarının oldukça oynak olduğunu gördü. Bir fiyatın kısa sürede değişmesi, o fiyatın özellikle size gösterildiği anlamına gelmiyor.

Peki uçak bileti ne zaman alınmalı?

Her uçuş için geçerli sihirli bir satın alma günü görünmüyor. Türkiye’de havayolu fiyatlarının dinamik biçimde belirlendiğini inceleyen akademik çalışmalar var, ancak en ucuz alım zamanını gösteren bir veri sunmuyorlar. Pegasus da 2024 faaliyet raporunda tüm hatlarda sürekli fiyatlamaya geçtiğini ve fiyatları daha sık güncellediğini açıklıyor.

Türkiye’den bilet arayan biri olarak şunları aklınızda tutabilirsiniz.

Birincisi, beklemeyin. Ucuz basamaktaki koltuklar ilk satılanlar.

İkincisi, yurt dışında Google’ın 89 gününü, yani yaklaşık üç ayı kaba bir referans alabilirsiniz. Türkiye’de Enuygun da 1 ile 3 ay önce, yurt dışında 6 ile 8 ay önce almayı öneriyor.

Üçüncüsü, fiyata bir kez bakıp karar vermeyin, onu bir süre izleyin. Fiyat alarmı kurmak, sayfayı her gün yenilemekten daha az yorucu.

Dördüncüsü, çerez silmeye, gizli sekmeye ya da salı gününü beklemeye zaman harcamayın. Araştırmalar bunların fiyatı düşürdüğünü göstermiyor.

Beşincisi, bu süreci tamamen yapay zekâya bıraktıysanız dikkatli olun. Yapay Zekâ Alışverişte Sizi Zengin Sanırsa Ne Olur? yazısında yazdığım gibi, sizi başka riskler de bekliyor olabilir.

Çünkü bazen sizi kimse izlemiyordur. Sadece sizden önce davranan otuz kişi, ucuz koltukları çoktan satın almıştır.