Funda Tabak
Bilimadamları, Dünya’nın çekirdeğindeki koşulları laboratuvar ortamında oluşturabilmek için bir deney başlattı.
Fransa’daki Avrupa Sinkrotron Işınımı Tesisi’nde (ESRF) yapılan deneyde bilimadamları, demir ve diğer materyalleri olağandışı derecede sıcaklık ve basınca maruz bırakmak için X ışınlarını kullanıyor.
X ışınlarının nasıl emildiği, Dünya’nın çekirdeğindeki gizemli süreçlere ışık tutacak.
Böylece Dünya manyetik alanının nasıl oluştuğu, neden değiştiği ve depremler sırasında oluşan şok dalgalarının nasıl yayıldığı gibi sorular yanıtlanabilecek.
Deniz seviyesinin yaklaşık 3 bin kilometre altında yer alan çekirdeğe doğrudan ulaşılması olanak dışı.
Bilimadamlarının Dünya üzerindeki en üst katmanı oluşturan kabuğu delme girişimleri ise hala devam ediyor. Okyanus tabanlarında en ince seviyesine inen kabuğun kalınlığı, 70 kilometre ile 10 kilometre arasında değişiyor.
ID24’te yapılacak deneylerin merkezinde dikkatle kesilmiş iki elmasın uçları arasına çok küçük örnekler yerleştirerek yüksek basınç oluşturmak için kullanılan elmas örs hücre bulunuyor.
Örnekler, Dünya’nın yüzeyindekinden milyonlarca kez daha fazla olan bir basınca maruz bırakılıyor.
Daha sonra örnekler, yüksek güce sahip lazerlerle 10 bin dereceye kadar ısıtılıyor. Ardından örneklerin kesin bileşimlerini ve kimyalarını belirlemek için X ışınları kullanılıyor.
Geliştirilen ID24, X ışınlarının metrenin milyonda biri küçüklüğündeki nesnelere odaklanmasına olanak tanıyor.
ID24, bilimadamlarının maddenin ısıtılıp sıkıştırılırken verdiği reaksiyonu saniyenin milyonda birindeki görüntülerle gözlemesine de olanak tanıyor.
Kaynak: Haber Turk Gazetesi
Dilerseniz benzer yazılarıma buradan ulaşabilirsiniz.
